wstecz


Dolina Pacynki

foto

Pacynka; Piotr Guzik

Niewielka rzeczka o długości 23 km, stanowi prawy dopływ Mlecznej, źródła znajdują się pod Makowcem (gmina Skaryszew) na wysokości ok. 180 m n.p.m., poniżej Jedlni-Letnisko uchodzi do niej Gzówka, na której pod koniec lat 70-tych utworzono zbiornik zaporowy. Pacynka płynie przez Równinę Radomską, opasając jak wstęga południowo-zachodni skraj Puszczy Kozienickiej.

foto

Rozlewisko Pacynki; Marcin Łukaszewicz

W XIII w. cystersi wąchoccy, posiadający Gołębiów i Wolę Gołębiowską otrzymali prawo polowania na okolicznych rzekach na bobry, a więc prawdopodobnie także na Pacynce. Nazwa pochodzi od młyna, który otrzymał od króla Władysława Jagiełły na mocy przywileju z 1433 r. "mostowniczy królewski" Pac. Stąd wziął nazwę młyn i osada młynarska (Pacynka), a z czasem i rzeczka. Dawniej był tu duży staw, na którym do I wojny światowej istniały 2 młyny. Na Pacynce i jej dopływie Gzówce, zwanej także Mokra Rzeką istniało 10 młynów (Gzowice, Mokrzec, Siczki, Piotrowice, Antoniówka, Pacyna, Kozłów, Lesiów, Owadów). Obecnie nie ma już żadnego! (Piasecki K. 1990).

foto

Dolina Pacynki; Jakub Pełka

Dolina Pacynki jest obszarem niezwykle ciekawym przyrodniczo, szczególnie na środkowym odcinku, meandrując i często wylewając wiosenną porą, sprawia wrażenie dzikiej i nietkniętej ludzką ręką. W okolicy Rajca sąsiedztwo doliny porastają okazałe lasy dębowo-sosnowe. Wszystko to sprzyja występowaniu ciekawych gatunków fauny i flory. Na odcinku Pacynki między Siczkami a Rajcem Letnisko rzeka zasilana jest przez liczne, dość wydajne źródła (płynie wciętą doliną, ograniczoną wysokimi zboczami), jedno z tych źródeł (św. Jana) zostało zagospodarowane przez Nadleśnictwo Radom na potrzeby ścieżki dydaktycznej "Nad Pacynką".

foto

Bocian biały; Piotr Guzik

Ze świata zwierząt na terenie doliny najlepiej została poznana gromada ptaki. Dzięki badaniom prowadzonym przez Jacka Słupka, a później również przez nas, udało się wykazać gniazdowanie gatunków zasługujących na uwagę: wodnik, derkacz, kszyk, słonka, strumieniówka, świerszczak, dudek, jarzębatka, krętogłów, dzięcioł zielony, dzięciołek. Lista lęgowych gatunków znacznie się wydłuża, jeżeli poszerzymy ją o pospolitsze latające stworzenia (m.in. rokitniczka, trzciniak, słowik szary, potrzos, strzyżyk, pokrzewki). Wymienić należy inne rzadkie zwierzęta, dla których urokliwa dolina Pacynki stała się ostoją, owady: modraszek telejus, zmrocznik jałowcowiec, ssaki: orzesznica i popielica oraz mopek i mroczek pozłocisty, nie brakuję lisów, sarnich rodzin, oraz borsuka i prawdopodobnie jenota, które to zapuszczają się w dolinę z leśnego kompleksu.
Można spotkać również wiele ciekawych gatunków roślin m.in: wawrzynek wilcze łyko, lilia złotogłów, jaskier kaszubski, litera jajaowata.

foto

Pacynka; Piotr Guzik

Wszystkie te elementy nadają dolinie tej niedużej rzeczki, osobliwy charakter, przyciągając ponownie do swych uroczysk, tak przyrodników jak i zwykłych ludzi, pragnących nacieszyć się jej widokiem. I choć wchodzi w skład otuliny Kozienickiego Parku Krajobrazowego, niestety nie jest poza tym prawnie chroniona żadną indywidualną forma ochrony - na co bezsprzecznie zasługuje!

foto

Łąki nad Pacynką; Piotr Guzik

Marcin Łukaszewicz


wstecz




* Zapraszamy do udziału w pracach Koła *
* Wszelkie zapytania prosimy kierować na e-mail: skno-ap.siedlce@wp.pl *

* *


Autor strony - vatson 2007
Wszelkie prawa zastrzeżone